Bestaan
mensenrechten en kinderrechten alleen
in verre landen?
Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft Nederland veroordeeld, omdat de de Nederlandse rechter de eis van de vader om zijn dochter te bezoeken afwees. De vader begon in 1997 te procederen. Als moeders het contact van kinderen met hun (meestal gescheiden) vader "stopzetten", handelen zij in strijd met de Nederlandse wet en het Europees Verdrag en met het Verdrag betreffende de rechten van het kind. Toch gedogen veel Nederlandse rechters dit onrechtmatig gedrag door het contact met vader dan maar te laten voor wat het is, vaak met de motivering dat "er rust in de zaak moet komen." Dat is niet alleen in strijd met wet en mensenrecht, maar ook in strijd met het belang van het kind. Het is ook niet nodig. Er is een deugdelijk medicijn tegen “vechtscheidingen” uitgevonden dat sneller werkt.
Oudervervreemding
en Ouderverstoting hebben tot op late leeftijd ernstige gevolgen voor de
kinderen. Het Parental Alienation Syndrome is door prof. Richard Gardner
uitvoerig beschreven. Er komt voor de rechter en de raad wellicht
"rust", maar zeker niet voor het kind, dat er tegenover zijn
verzorgende ouder over zwijgt “uit
angst om niet twee ouders te verliezen". We weten niet alleen uit de
psychologie, maar ook uit TV-programma's als "Vermist" en
"Spoorloos" en uit de zoekacties in Canada en Amerika van de
bijna vijftigjarige bevrijdings-baby’s uit 1945 en 1946, dat het
contact ouder-kind een "oer-contact" is, de oorsprong en basis
van hun bestaan.
In 1990 kwam het recht op contact tussen ouder en kind in de Nederlandse wet. Ik heb die wet mogen behandelen in de Eerste Kamer. Hoezeer verbaasde het mij daarna in de praktijk van de rechtspraak te merken dat, als de verzorgende ouder, meestal moeder, dat niet wil, de omgang niet doorgaat, ook niet als de rechter eraan te pas komt, zelfs niet als vader het gezag heeft. Moeders vertellen mij na zulke procedures meermalen dat zij helemaal niet weten dat zij de wet en Verdragsnormen overtreden door kinderen het contact met vader te onthouden. Ik hoor rechters moeders zelden de wettelijke norm aan partijen voorhouden. Gekke vraag: mogen advocaten zulke procedures wel voeren voor moeder? Mogen advocaten hun cliënten in het ongewisse houden over de norm? Doen zij net alsof moeders wil wet is? Waarom geen dreiging met paradoxale toewijzing van verblijfplaats en/of gezag. Waarom geen hulp van “de sterke arm”? Veel politiemensen, mannen en vrouwen, zijn heel goed in het gebruik van de fluwelen handschoen.
De goede rechter niet te na gesproken, mensenrechten en kinderrechten bestaan niet alleen in verre landen, maar ook in Nederland.
Als
in het scheidingsrecht "moeders wil wet" wordt, regeert de haat
jegens de partner en niet de liefde voor het kind. Ik ken gevallen waarin ook
moeder er later door gestraft wordt. Door het kind en door de misvorming van
het kind (Gardners PAS-syndroom).
Tegen
die haat en die slechte scheidingen met kwaadaardige gevolgen voor het ouderschap
en het kind bestaat tegenwoordig een beproefd medicijn. De forensische
mediation. Reeds een aantal rechters gebruikt dit medicijn. Mijn collega Van
Leuven en ik, maar ook andere deskundige mediators, hebben reeds in een aantal gevallen ouders aan de bemiddelingstafel
genezen van hun niets ontziende haat. Ook als zij als partners niet meer
functioneren, functioneren zij nu wel als vader en moeder, als zorgzame ouders
dus, die hun kinderen geen loyaliteitsconflict aandoen. In mijn "Handboek
Scheidingsbemiddeling" en mijn publieksboek "Gelukkig Getrouwd,
Gelukkig Gescheiden" geef ik daar voorbeelden van.
De
wet zou dit in alle scheidingszaken met kinderen moeten bevorderen. Wie
samen in bed kinderen veroorzaakt, dient ook samen aan tafel tot een overeenkomst
te komen over de zorg van deze kinderen. Dat kan en dat moet. Verstandige
ouders zullen, als een of beiden willen scheiden sowieso al samen aan tafel
gaan zitten samen met een deskundige, methodisch werkende mediator. Wie niet in
heilloze twee-advocaten-procedures wil verzanden (“contraproduktief,
geldverslindend en respect-vernietigend” noemde de Voorzitter van de Advocaten
Familierecht zulke processen, ik voeg eraan toe: ongezond en
kindermishandelend) gaat samen aan tafel. Teveel emotionele bezwaren? Dan ook!
Daar is de deskundige mediator methodisch voor opgeleid.
De rechtspraktijk is nog te vaak: als moeder niet met vader over de kinderen wil praten en vader wel met moeder, vindt de omgang niet plaats, “omdat er geen communicatie is tussen beide ouders”. Ik weet dat er een "ideologie" bestaat dat mediation alleen "vrijwillig" zou kunnen plaatsvinden. Dat is ongefundeerd en in strijd met de praktijk. Gaat men, als de arts een blinde darm-ontsteking bij het kind heeft geconstateerd, "vrijwillig" of "onvrijwillig" met het kind naar het ziekenhuis? Die vraag behoeft voor mensen die het belang van hun kind zien geen antwoord. Bij erkenning van de noodzaak verdampt het onderscheid tussen zogenaamde “vrijwilligheid” en “onvrijwilligheid.” Wet en rechter kunnen dat laten zien. En de bemiddelaar. Op grond van de wet en op grond van het belang van het kind. En trouwens ook van beide ouders.
G.P.Hoefnagels,
emeritus-hoogleraar criminologie, familie- en jeugdrecht en
scheidingsbemiddelaar.